ఆర్టీఐ కార్యకర్తలకు తగిన గుర్తింపు, గౌరవం కల్పించాలి
సమాచార కమిషనర్‌కు ఆర్టీఐ రక్షక్ విజ్ఞప్తి.. ఆరు కీలక ప్రతిపాదనలు సమర్పణ
హైదరాబాద్ అక్షిత ప్రతినిధి:
సమాచార హక్కు చట్టం–2005 అమలులో కీలక పాత్ర పోషిస్తూ, ప్రభుత్వ శాఖల్లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెంపొందించేందుకు కృషి చేస్తున్న ఆర్టీఐ కార్యకర్తలకు తగిన గుర్తింపు, గౌరవం కల్పించాలని ఆర్టీఐ రక్షక్ గౌరవ అధ్యక్షులు ఎం.డి. అష్రఫ్, వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు ఆర్టీఐ సతీష్ కోరారు. ఈ మేరకు తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార కమిషనర్ దేశాల భూపాల్‌కు పలు కీలక ప్రతిపాదనలతో కూడిన విజ్ఞాపన పత్రాన్ని సమర్పించారు.
కార్యకర్తల సేవలకు గుర్తింపు ఏదీ?
సమాచార హక్కు చట్టం ద్వారా ప్రజా సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకురావడంలో ఆర్టీఐ కార్యకర్తలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారని ఆర్టీఐ సతీష్ పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ కార్యాలయాల పనితీరుపై ప్రశ్నించడం, ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించడం, ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంపొందించడం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తున్నారని తెలిపారు. అయితే సమాచార కమిషన్ అధికారిక కార్యక్రమాల్లో అధికారులకే ఉత్తమ పనితీరు అవార్డులు అందిస్తూ, క్షేత్రస్థాయిలో పనిచేస్తున్న ఆర్టీఐ కార్యకర్తలను విస్మరించడం సమంజసం కాదని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఆరు కీలక ప్రతిపాదనలు ఇవే..
ఆర్టీఐ రక్షక్ తరఫున సమాచార కమిషన్ ముందు ఆరు ప్రధాన ప్రతిపాదనలను ఉంచారు.
1. ఉత్తమ ఆర్టీఐ కార్యకర్తలకు అవార్డులు:
ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం సమాచార హక్కు చట్టాన్ని సమర్థవంతంగా వినియోగిస్తున్న కార్యకర్తలు, దరఖాస్తుదారులను గుర్తించి అవార్డులు, ప్రశంసాపత్రాలు అందించాలి.
2. కమిషన్ సమావేశాల్లో ప్రాతినిధ్యం:
సమాచార కమిషన్ నిర్వహించే ముఖ్యమైన సమీక్షలు, వార్షిక సమావేశాల్లో ఆర్టీఐ కార్యకర్తల ప్రతినిధులకు అవకాశం కల్పించి, వారి సమస్యలు, సూచనలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
3. విచారణల్లో పారదర్శకత:
అప్పీళ్లు, ఫిర్యాదుల విచారణలను సాధ్యమైన చోట ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసే విధానాన్ని పరిశీలించాలి. ఈ క్రమంలో చట్టపరమైన పరిమితులు, వ్యక్తిగత గోప్యత, న్యాయమైన విచారణకు సంబంధించిన అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
4. నిబంధనలు ఉల్లంఘించే అధికారులపై చర్యలు:
చట్టబద్ధమైన గడువులో సమాచారం ఇవ్వకుండా నిర్లక్ష్యం వహించే, సరైన కారణం లేకుండా సమాచారాన్ని నిరాకరించే అధికారులపై చట్ట నిబంధనల మేరకు చర్యలు తీసుకోవాలి. సమాచార హక్కు చట్టంలోని సెక్షన్ 20(1), 20(2) ప్రకారం జరిమానాలు, శాఖాపరమైన చర్యలకు సంబంధించిన అధికారాలను సమర్థవంతంగా వినియోగించాలి.
5. ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ఆర్టీఐ బోర్డులు:
రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ప్రజలకు కనిపించేలా సమాచార హక్కు చట్టం సూచిక బోర్డులు ఏర్పాటు చేయాలి. ప్రజా సమాచార అధికారి (పీఐఓ), మొదటి అప్పీళ్ల అధికారి (ఎఫ్‌ఏఏ) వివరాలు, దరఖాస్తు విధానం, ఫీజులు, సంప్రదింపు వివరాలను వాటిలో పొందుపరచాలి.
6. రాష్ట్రస్థాయి సమన్వయ కమిటీ ఏర్పాటు:
సమాచార కమిషన్ ఆధ్వర్యంలో ఆర్టీఐ కార్యకర్తలు, పౌర సమాజ ప్రతినిధులు, సంబంధిత అధికారులతో కూడిన రాష్ట్రస్థాయి ఉన్నతస్థాయి సమన్వయ కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలి. చట్టం అమలులో ఎదురవుతున్న సమస్యలను సమీక్షించి, పరిష్కార మార్గాలను సూచించే వ్యవస్థను రూపొందించాలి.
ప్రజాస్వామ్య బలోపేతానికి ఆర్టీఐ కీలకం
ఈ సందర్భంగా ఆర్టీఐ సతీష్ మాట్లాడుతూ సమాచార హక్కు చట్టం కేవలం సమాచారాన్ని పొందేందుకు మాత్రమే పరిమితమైనది కాదని, ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంచడానికి, ప్రజా సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకురావడానికి అధికారులను జవాబుదారీగా ఉంచడానికి శక్తివంతమైన ప్రజాస్వామ్య సాధనమని పేర్కొన్నారు. ఈ చట్టాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు నిరంతరం కృషి చేస్తున్న కార్యకర్తలకు తగిన గుర్తింపు, గౌరవం కల్పించాలని కోరారు. సమాచార కమిషన్, ప్రభుత్వ అధికారులు, ఆర్టీఐ కార్యకర్తలు సమన్వయంతో పనిచేస్తే చట్టం అమలు మరింత బలోపేతం అవుతుందని అన్నారు.ఆర్టీఐ రక్షక్ ప్రతిపాదనలను సానుకూలంగా పరిశీలించి, కార్యకర్తల సమస్యల పరిష్కారానికి, సమాచార హక్కు చట్టం సమర్థవంతమైన అమలుకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని సమాచార కమిషన్‌కు విజ్ఞప్తి చేశారు. ఈ కార్యక్రమంలో ఆర్టీఐ రక్షక్ గౌరవ అధ్యక్షులు ఎం.డి. అష్రఫ్, రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి రాపోలు లింగస్వామి, స్టేట్ మీడియా కన్వీనర్ ఆవనగంటి ఉపేందర్, జయప్రకాష్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
